RISICO'S
Wat staat op tafel
Gedocumenteerde risico's van hormonale en chirurgische transitie. Wat is onomkeerbaar, wat vraagt levenslange monitoring, en wat blijkt uit follow-up van vijf, tien en twintig jaar. Zie ook de verzamelde cijfers op Transspijt.nl.
Systemische risico's hormonen
Risico's oestrogeen
Veneuze trombo-embolie (VTE), trombose bij ouderen en rokers, hyperprolactinemie, meningeoom bij cyproteron, gewichtstoename.
Risico's testosteron
Polycytemie, lipidenontregeling, leverbelasting, atrofie genitalia, mogelijke verhoging cardiovasculaire risico's bij langetermijngebruik.
Risico's puberteitsblokkers
Onafgemaakte botmineralisatie, mogelijke hersenontwikkelingseffecten, in vrijwel alle gevallen doorstroming naar cross-sekshormonen — geen "pauzeknop".
Botgezondheid
Verminderde bot-mineraaldichtheid (BMD) door puberteitsblokkers; onbehandelde lichamelijke risico's op latere leeftijd osteoporose.
Cardiovasculair
Trombo-embolie bij MTF, lipidenontregeling en mogelijk verhoogd infarct- en CVA-risico bij FTM, vooral op latere leeftijd.
Fertiliteit
Puberteitsblokkade gevolgd door cross-sekshormonen voorkomt gameetontwikkeling. Bij volwassenen: variabel herstel na staken, vaak partieel.
Levenslange medische afhankelijkheid
Na gonadectomie geen endogene geslachtshormonen meer. Levenslange substitutie en monitoring, en hogere zorgkosten.
Chirurgische risico's
Mastectomie
Necrose tepel-areolacomplex, sensibiliteitsverlies, hypertrofische littekens, asymmetrie, regret na detransitie.
Vaginoplastiek
Stenose neovagina, recto-vaginale fistel, urinaire complicaties, granulatieweefsel, prolaps. Levenslange dilatatie.
Phalloplastiek
Urethrale fistel/strictuur, totale flap-loss, herhaalde correctie-ingrepen, verlies donorsite-functie (onderarm of dij).
Wat zegt de wetenschap
De systematic reviews uit het VK (NICE 2020, Cass 2024), Zweden (SBU 2022), Finland (COHERE 2020) en Noorwegen (Ukom 2023) komen onafhankelijk tot dezelfde conclusie: de evidentiekwaliteit voor positieve uitkomsten van transitie bij minderjarigen is "very low" met de GRADE-methodiek. Het HHS-rapport 2025 uit de Verenigde Staten en de internationale beleidsomslag 2024-2025 bevestigen het beeld. Voor volwassenen ontbreekt vergelijkbaar gecontroleerd onderzoek goeddeels.