RISICO
Risico's voor fertiliteit
Hormonale en chirurgische transitie hebben grote, vaak permanente gevolgen voor de vruchtbaarheid. Voor minderjarigen vormt dit een van de moeilijkst te bevatten consequenties.
Kort: puberteitsblokkers gevolgd door cross-sekshormonen leiden vrijwel altijd tot blijvende onvruchtbaarheid. Eicel- en spermacryopreservatie zijn theoretisch mogelijk, maar in de praktijk slaagt slechts een minderheid van de adolescenten erin dit voor aanvang van de behandeling te regelen.
Mannen die oestrogeen krijgen
Oestrogeen onderdrukt de spermatogenese. Na ongeveer een jaar treedt bij meer dan 80 procent azoöspermie op (Cheng 2019). Spermakwaliteit herstelt na stoppen slechts gedeeltelijk en zelden tot baseline. Sperma-banking voor aanvang is mogelijk, maar wordt door jongeren met sterke dysforie vaak afgewezen wegens de eis tot ejaculeren.
Vrouwen die testosteron krijgen
Testosteron onderdrukt de menstruatie binnen drie tot zes maanden. Het ovarium verandert van structuur (vergelijkbaar met polycysteus); ovulatie is doorgaans afwezig. In retrospectieve series wordt zwangerschap na staken in 20-40 procent gerapporteerd, maar systematische langetermijngegevens ontbreken. Eicel-vitrificatie vooraf is hormonaal belastend en duurt 2-6 weken.
Puberteitsblokkers bij Tanner 2-3
Een meisje of jongen die op vroege puberteitsleeftijd blokkers krijgt en direct doorgaat naar cross-sekshormonen, heeft de gameetrijping nooit kunnen voltooien. Sperma en eicellen die voor cryopreservatie nodig zijn, ontbreken eenvoudigweg. Voor deze groep is er feitelijk geen optie tot biologisch ouderschap, ook niet met latere reproductieve hulptechnieken.
Chirurgie
Orchidectomie, oophorectomie en hysterectomie zijn definitief steriliserend. Vaginoplastiek en phalloplastiek vergen meestal voorafgaande gonadectomie. Na de operatie is geen biologisch ouderschap meer mogelijk.
Verwante pagina's
Wijzer: fertiliteit · Onomkeerbaar · Levenslange afhankelijkheid · Informed consent
Bronnen
Cheng, P.J. e.a. (2019). Fertility concerns of the transgender patient. Transl Androl Urol, 8(3). tau.amegroups.org
Nahata, L. e.a. (2017). Low Fertility Preservation Utilization Among Transgender Youth. J Adolesc Health, 61(1).
Cass, H. (2024). Final Report, hoofdstuk 14. cass.independent-review.uk