DE WIJZER

Alfabetische encyclopedie

Twintig kernbegrippen rond genderzorg en transitie. Definities verankerd in DSM-5, ICD-11 en de internationale systematic reviews (Cass 2024, SBU 2022, COHERE 2020, NICE 2020).

Bladerportaal A — Z

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Alle lemma's

A

Affirmatie — het bevestigende zorgmodel en zijn evidentiebasis.

A

AGP — autogynefilie — parafilie beschreven door Blanchard, niet een identiteit.

B

Binder — borstcompressiekleding en bekende lichamelijke schade.

B

Biologisch geslacht — binair, gefixeerd door gameten, niet door zelfidentificatie.

C

Cass Review — NHS-onderzoek 2024, bewijs voor pediatrische genderzorg is "remarkably weak".

C

Cisgender — een geïntroduceerde term met ideologische lading.

D

Detransitie — stoppen of terugdraaien van transitie, vaak na onbehandelde comorbiditeit.

D

Dysforie — DSM-5-diagnose, geen synoniem voor identiteit.

E

Eetstoornis en gender — comorbiditeit die in affirmatieve route gemist wordt.

F

Fertiliteit — verlies door puberteitsblokkade plus cross-sekshormonen.

G

Genderidentiteit — subjectief gevoel, geen meetbare biologische eigenschap.

H

Hormonen — cross-sekshormonen: werking, effecten, onomkeerbaarheid.

I

Informed consent — volledige uitleg over risico's, alternatieven, onomkeerbare gevolgen.

M

Mastectomie — verwijdering van de gezonde borst, onomkeerbaar.

N

Non-binair — zelfgekozen categorie buiten man/vrouw, sterke leeftijdscohort-component.

O

Onomkeerbaar — welke effecten van hormonen en chirurgie blijven, ook na detransitie.

P

Puberteitsblokker — GnRH-agonist, geen "pauze­knop", bot- en hersengevolgen.

R

ROGD — Rapid-Onset Gender Dysphoria, beschreven door Littman 2018.

S

SBU Zweden — Zweedse systematic review 2022, oordeel: very low certainty.

W

WPATH — World Professional Association for Transgender Health en de Files 2024.

Bronnen en methode

Elk lemma vat de stand van de evidentie samen op basis van primaire bronnen: systematic reviews van overheidsinstanties (NICE, SBU, COHERE, Ukom, Cass), klinische richtlijnen (Endocrine Society, Sundhedsstyrelsen), en peer-reviewed publicaties. Activistische opiniestukken en consensusverklaringen van belangenorganisaties (WPATH, USPATH) worden als zodanig benoemd.

Alle bronnen op één pagina →