Conversiewet: de informatie die verdwijnt

Wat de wet inhoudt

Het wetsvoorstel definieert "conversiehandeling" als elke handeling gericht op het wijzigen of onderdrukken van seksuele gerichtheid of genderidentiteit. Op papier neutraal. In de uitwerking eenrichtingsverkeer: de psyche aan het lichaam aanpassen wordt misdrijf, het lichaam aan de psyche aanpassen blijft zorg. Het mechanisme — congruentie afdwingen tussen lichaam en zelfbeeld — is in beide richtingen identiek. De wet kiest er een uit en bestempelt de andere als "schade".

Welke informatie wegvalt

• Exploratieve psychotherapie waarin co-voorkomende problemen — autisme, ADHD, trauma, eetstoornissen, internalised homophobia — worden onderzocht voor een medische route start. Wie dit aanbiedt loopt het risico op aangifte.

• Wachtbeleid. Een behandelaar die voorstelt om met blokkers te wachten tot de puberteit verder is, kan worden uitgelegd als "onderdrukken van identiteit".

• Getuigenissen van detransitioners als onderdeel van informed consent. Het bespreekbaar maken van spijt wordt riskant zodra het wordt opgevat als "twijfel zaaien".

• De systematische reviews uit Engeland, Zweden en Finland — Cass, SBU, COHERE — als richtinggevend voor klinische beslissingen. De inhoud blijft kenbaar, maar het gebruik ervan om af te remmen wordt juridisch onveilig.

• De vraag zelf. "Weet je zeker dat dit komt door wie je bent en niet door wat je hebt meegemaakt?" — die vraag is precies wat de wet wil onderbinden.

Asymmetrie tussen gesprek en scalpel

Klassieke conversietherapie probeerde de psyche aan het lichaam aan te passen via gesprek, gebed en aversie. Schadelijk waar het werd toegepast, maar zelden onomkeerbaar. Transitiegeneeskunde keert de richting om en past het lichaam aan de psyche aan: puberteitsblokkers, cross-sex hormonen, mastectomie, vaginoplastiek, falloplastiek. Definitief. De wet beschermt de definitieve route en bestraft de omkeerbare. Het proportionaliteitsbeginsel staat op zijn kop.

Definitiefout in het hart van de wet

Als genderidentiteit onveranderlijk vastligt, is fysieke transitie overbodig — de identiteit is al wat ze is. Als identiteit kneedbaar is, is exploratie legitiem. De Conversiewet combineert het meest restrictieve uit beide aannames: zo vast dat bevragen strafbaar wordt, zo open dat het lichaam moet wijken. Beide claims tegelijk verdedigen is logisch onhoudbaar; juridisch wordt het beleid.

Wat resteert er voor de geinformeerde patient

Een wijzer die de risico's eerlijk noemt — fertiliteit, botgezondheid, cardiovasculair, seksuele functie — kan onder de wet worden gebrandmerkt als "ontmoediging". De norm verschuift van geinformeerd consent naar bevestigd verlangen. Bij chirurgie elders zou dit ondenkbaar zijn. Bij gender wordt het wet.

Waar de werkelijke neutraliteit zou liggen

Een wet die beide richtingen onder dezelfde norm beoordeelt: poging tot het afdwingen van congruentie tussen lichaam en psyche is alleen gerechtvaardigd onder strenge voorwaarden, ongeacht welke kant op. Wat nu voorligt is een wettelijke voorkeur voor een type conversie, verpakt als bescherming. De inhoud van die voorkeur is medisch, definitief en onomkeerbaar.