INTERNATIONAAL

Oost-Europa

In Oost-Europa loopt het beleid uiteen van wettelijke verboden (Hongarije, Rusland) tot afwezigheid van een nationale richtlijn (Polen, Tsjechië, Slowakije, Baltische staten). De praktische toegang tot transgenderzorg is overal beperkt.

Patroon: waar West-Europa een wetenschappelijke heroriëntatie doormaakt, beslissen Oost-Europese regeringen meestal politiek. Hongarije verbood juridische geslachtsverandering in 2020; Rusland verbood alle medische en juridische transitie in 2023.

Hongarije (2020)

In mei 2020 nam het Hongaarse parlement artikel 33 aan, dat juridische geslachtsverandering onmogelijk maakt: in de geboorteakte wordt voortaan "biologisch geslacht" geregistreerd. Het Hongaarse Constitutionele Hof oordeelde de wet rechtmatig. Medische transitie is niet expliciet verboden, maar in de praktijk vrijwel onbeschikbaar via publieke zorg.

Rusland (2023)

In juli 2023 nam Rusland een wet aan (door president Poetin ondertekend op 24 juli 2023) die alle medische en juridische transitie verbiedt — inclusief volwassenen. Hormonen en chirurgie zijn alleen toegestaan ter behandeling van interseks-aandoeningen. Bestaande huwelijken van getransitioneerde personen worden nietig verklaard; adoptie door transgender personen wordt verboden. De wet wordt als de strengste ter wereld beschouwd.

Polen, Tsjechië, Slowakije

Polen kent geen nationale richtlijn. Juridische geslachtsverandering vereist een aanklacht tegen de eigen ouders (omdat geboorteakte juridisch onaantastbaar is); de meeste rechters wijzen toe, maar de procedure is psychologisch zwaar. Tsjechië eiste tot 2024 sterilisatie voor juridische geslachtsverandering; sinds een uitspraak van het Grondwettelijk Hof is dat geschrapt.

Baltische staten

Litouwen, Letland en Estland kennen geen specifieke wetgeving. Juridische geslachtsverandering verloopt via individuele rechtszaken. Medische zorg gebeurt via informele kanalen of in West-Europa.

Verwante pagina's

Internationale vergelijking · Duitsland · VS staat per staat · Wijzer: genderidentiteit

Bronnen

  • ILGA-Europe (2024). Annual Review of the Human Rights Situation of LGBTI People in Europe and Central Asia. ilga-europe.org

  • Russische Federatie (2023). Federale wet van 24 juli 2023 over verbod op geslachtsverandering. pravo.gov.ru

  • Constitutional Court of Hungary (2021). Decision 11/2021. (IV. 7.) AB. hunconcourt.hu