Op 30 september 2026 publiceerde onderzoeksjournalist Sarah Mittermaier op haar Substack gender:hacked een interview met een moeder — in het gesprek "Catherine" genoemd — over de weg die haar dochter "Christine" aflegde van eetstoornis naar testosterontherapie. Het is geen wetenschappelijk onderzoek maar een persoonlijk relaas, en juist dat maakt het instructief: het laat in detail zien hoe een medisch traject er in de praktijk uitziet wanneer de diagnostische stappen die op papier verplicht zijn, in werkelijkheid worden overgeslagen.

Van eetstoornis naar genderidentiteit in de klas

Catherine vertelt dat haar dochter al worstelde met anorexia en boulimia voordat er van genderidentiteit sprake was. Op de middelbare school kreeg de klas les over genderidentiteit, met de expliciete opdracht om "hun eigen genderidentiteit te onderzoeken". Volgens de moeder was dat het beginpunt: niet een kind dat "vanaf het begin wist dat het een jongen was", zoals de affirmatieve verklaring luidt, maar een geleidelijk proces dat zij zelf omschrijft als een soort verslaving. Die volgorde — eerst kwetsbaarheid, dan een schoolomgeving die identiteitsonderzoek aanmoedigt, dan een sociale en later medische transitie — is precies het patroon dat critici van het huidige model als Rapid-Onset Gender Dysphoria omschrijven: een klinisch beeld dat pas de laatste tien à vijftien jaar in deze vorm wordt gezien.

Eén telefoongesprek, één recept

Het meest verontrustende detail in het interview betreft niet de school, maar de zorg zelf. Een psychiater die Christine zag, diagnosticeerde volgens Catherine lichaamsdysmorfie, niet genderdysforie. Een latere genderspecialist erkende in het gesprek met de moeder zelfs dat "genderidentiteit kan veranderen" — en bevestigde de identiteit van haar dochter toch. Daarna volgde een endocrinoloog die testosteron voorschreef op wat Catherine omschrijft als "het tweede bezoek, een consultatie via telefoon". Geen langdurig diagnostisch traject, geen zichtbare weging van de eerdere diagnose lichaamsdysmorfie, maar een voorschrift na een telefoontje. Actueel, in de update van september 2026, gebruikt Christine inmiddels een jaar testosteron; ze haalt goede cijfers op de universiteit en is gestopt met antidepressiva — vooruitgang die de kliniek volgens Catherine zal aangrijpen om het eigen model te bevestigen, terwijl de onderliggende vraag naar de juiste diagnose nooit is beantwoord.

Wat er bekend is over eetstoornis en genderidentiteit

Casuïstiek is geen bewijs, maar het patroon dat Catherine beschrijft sluit aan bij wat in cohortonderzoek al langer wordt gesignaleerd: eetstoornissen komen bij jongeren die zich bij genderklinieken melden vaker voor dan in de algemene bevolking. Een overzicht van de klinische cohorten bij genderdysforie laat zien dat juist in de groep tienermeisjes met een recente (post-2010) opkomst van klachten de comorbiditeit met eetstoornissen, depressie en zelfbeschadiging opvallend hoog is — in kaart gebracht op Genderrisico.nl. Dat pleit niet tegen zorg, maar wél voor een differentiaaldiagnose die andere verklaringen voor het ongemak met het eigen lichaam eerst uitsluit voordat medische transitie wordt ingezet.

Waar informed consent hier ontbrak

Het zogeheten informed-consent-model gaat ervan uit dat een patiënt een weloverwogen keuze maakt op basis van volledige informatie over onzekerheden en onomkeerbare effecten. Zoals op deze site uitgelegd, veronderstelt dat een zorgvuldig traject — niet een voorschrift na één telefonisch gesprek, terwijl een eerdere diagnose lichaamsdysmorfie in het dossier staat en nooit expliciet is weerlegd. Testosterontherapie heeft bovendien risico's die blijvend kunnen zijn; die worden per risicogebied beschreven op de risicopagina testosteron van deze site. Een moeder die toekijkt hoe die stappen worden overgeslagen, illustreert waarom critici van het huidige model blijven vragen om verplichte differentiaaldiagnostiek vóór het eerste recept — niet als bureaucratische vertraging, maar als de kern van geïnformeerde toestemming.

Bronnen

Sarah Mittermaier, "I'm afraid the gender clinic will use her progress to push the narrative that...", gender:hacked (Substack), 30 september 2026. sarahmittermaier.substack.com/p/im-afraid-the-gender-clinic-will

Genderrisico.nl, "Doelgroepen: vier klinische cohorten", geraadpleegd 30 september 2026. genderrisico.nl/doelgroepen

Nienke Vogelaar

Nienke Vogelaar

Redactie

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen lichaamsdysmorfie en genderdysforie?

Lichaamsdysmorfie is een obsessieve, vertekende negatieve beleving van (delen van) het eigen lichaam, los van genderidentiteit. Genderdysforie betreft specifiek de onvrede met het geboortegeslacht. Beide vragen om een eigen diagnostisch traject; verwarring tussen beide kan tot een verkeerde behandeling leiden.

Waarom wordt eetstoornis vaak genoemd in relatie tot genderidentiteit?

Cohortonderzoek laat zien dat jongeren die zich melden bij genderklinieken vaker een voorgeschiedenis van eetstoornissen hebben dan leeftijdgenoten. Critici van het affirmatieve model wijzen erop dat dit een zorgvuldige differentiaaldiagnose extra belangrijk maakt.

Wat houdt het informed-consent-model voor genderzorg in?

Bij het informed-consent-model krijgt een patiënt toegang tot hormonen op basis van eigen verklaarde identiteit, na uitleg van risico's, zonder verplicht langdurig psychologisch diagnostisch traject vooraf. Critici stellen dat dit onvoldoende waarborgt dat onderliggende problematiek zoals een eetstoornis eerst wordt uitgesloten.